Rekomendowane
ksiaznica.bielsko.pl

Lucyna Sadzikowska, Szukanie kluczy : o literaturze poobozowej Gustawa Morcinka, Katowice : Śląsk 2017

Rodzaj monografii podejmującej temat doświadczeń obozowych Gustawa Morcinka z pobytu w Dachau. Autorka publikacji próbuje odnaleźć tytułowe klucze do interpretacji tajemnicy bytu pisarza, ale także zrozumieć doświadczenie pobytu w wojennej rzeczywistości Gustawa Morcinka i jego źródło wiary w drugiego człowieka. W książce wydzielono cztery tematy, dzięki którym można lepiej poznać i zrozumieć sytuację duchową, ale i graniczną, w jakiej znalazł się Gustaw Morcinek. Należą do nich: kontekst historyczny literatury powojennej z okresu II poł. XX wieku, doświadczenie zjawiska traumy, ocalenie poprzez sztukę oraz rola teologii antropocentrycznej. Autorka rozpatruje zarówno biografię pisarza z okresu 1891–1963, jak również jego twórczość obozową, m.in. listy oraz zbiór opowiadań Dziewczyna z Champs Elysées. Śledzi w nich nie tylko stawiane przez Morcinka egzystencjalne pytania, ale także ewolucję fabuły jego utworów narracyjnych, które mają charakter rozrachunkowy z poobozowym doświadczeniem. Autorka publikacji podejmuje rozważania na temat francuskich wpływów pisarzy i filozofów nurtu katolickiego na twórczość pisarza ze Skoczowa, a w całości prowadzi czytelnika duchową drogą Gustawa Morcinka w oswajaniu tematyki zagłady i wojennych sprzeczności, z jakimi człowiek musi się zmierzyć będąc za drutami obozu.

Zdzisław Podbielski, Polski Fiat 126p, czyli Maluch, Warszawa : ZP Wydawnictwo 2011

Książka przedstawiająca dzieje Fiata 126p, najpopularniejszego modelu w czasach PRL-u. Czytelnik znajdzie w niej informacje na temat danych konstrukcyjnych i technicznych, kolejnych prac modernizacyjnych dotyczących malucha i jego prototypów pochodnych. Zapozna się z krótką historią Fabryki Samochodów Małolitrażowych w Bielsku- Białej oraz możliwościami eksportowymi jakie zostały stworzone dla przemysłu motoryzacyjnego w regionie. Na uwagę zasługuje rozdział poświęcony kolejnym modernizacjom Fiata 126p i jego przygotowywaniu do udziału w zawodach sportowych. W tym celu, w 1975 r. w bielskim zakładzie powołano nawet specjalny Dział Sportu Samochodowego odpowiedzialny za produkcję i testowanie Fiatów w wersji sportowej. W publikacji odnajdziemy także wiadomości na temat różnych serii, w jakich wyprodukowano malucha, w tym ostatniej, nazwanej w drodze konkursu „Happy End”. Książka systematyzująca wiedzę na temat bielskiego i tyskiego malucha, wzbogacona kalendarium wydarzeń oraz licznymi fotografiami.

Wawrzyniec Ficoń, Historia krzyżami i kapliczkami znaczona, Węgierska Górka : Wójt GminyWęgierska Górka. Ośrodek Promocji 2010

Kapliczki, przydrożne figury i krzyże – miejsca samotne, urokliwe, charakteryzujące się różnorodnością form i stylów. To im swoją uwagę poświęcił autor przedstawiając ponad 200 takich obiektów z rejonu gminy Węgierska Górka. Upamiętniają one wydarzenia historyczne, mają charakter wotywny i związane są z religijnością ludową. Przedstawiają wizerunki Chrystusa, Matki Bożej i świętych, którzy są pomocą i opieką w walce z siłami zła. Umieszczano je na rozdrożach, granicach i w miejscach niebezpiecznych, gdzie człowiek nie czuł się pewnie i mógł pobłądzić. Tym samym uświęcały dane miejsce, ubogacały lokalne krajobrazy, wiązały się z legendami i pamięcią o ludziach, którzy poprzez sztukę lub samą intencję wyrażali wdzięczność Opatrzności. Bogato ilustrowana książka uwzględnia nie tylko informacje z zakresu historii i sztuki ludowej, ale także te, dotyczące dawnego nazewnictwa oraz twórców i opiekunów kapliczek. Publikacja może stać się inspiracją do samodzielnych wędrówek szlakami Beskidów lub dowolnych miejscowości w celu poszukiwania zapomnianych obiektów sakralnych.

 

Christine Lavant, Zapiski z domu wariatów, Wrocław : Ossolineum, 2018..

„Zapiski z domu wariatów”, choć powstały w latach 40. XX wieku, zostały wydane dopiero w 2001 roku, prawie 40 lat po śmierci Lavant, a dla polskiego czytelnika ta krótka powieść w przekładzie Małgorzaty Łukasiewicz jest pierwszym zetknięciem z kultową austriacką poetką i pisarką. „Zapiski” są oparte na motywach autobiograficznych – Christine po próbie samobójczej trafia do szpitala psychiatrycznego w Klagenfurcie. Obserwuje pacjentów i samą siebie, próbując zrozumieć, czym jest szaleństwo. Duszną atmosferę powieści wzmaga niewyrażona wprost, ale niedająca się zignorować świadomość, że opisywani tam chorzy zostali w większości eksterminowani przez nazistów. Napisana błyskotliwym, zdradzającym talent poetycki językiem, a jednocześnie porażająco autentyczna – jest to książka, o której można mówić: arcydzieło.

Bastien Vivès, Polina, Warszawa : Timof i cisi wspólnicy, 2015..

Powieść graficzna Bastiena Vivèsa opowiada historię rosyjskiej primabaleriny. Towarzyszymy jej od momentu przyjęcia do szkoły baletowej przez kolejne etapy edukacji aż po trudne decyzje zawodowe, odbiegające od utartych ścieżek tańca klasycznego. Jesteśmy świadkami nauki Poliny i procesu stawania się tancerką – żmudnego, bolesnego, wymagającego nadludzkich poświęceń i determinacji – ale też jej dorastania i rozwoju, pierwszych przyjaźni, miłości i zdrad, wzlotów i porażek. Kameralny, intymny niemal charakter opowieści podkreśla zachwycająca warstwa wizualna – lekka, szkicowa niemal kreska oraz operowanie zaledwie trzema kolorami. Vivès potrafi wspaniale oddać i delikatność ruchu, i zawiłości dojrzewania. Skromna, wzruszająca, piękna historia nie tylko dla fanów komiksu.

Sándor Márai, Dziennik 1943–1948, Warszawa : Czytelnik, 2016.

Pierwszy tom dzienników Sándora Máraia w nowej, poszerzonej edycji stanowi zbiór zapisków, refleksji, obserwacji z dramatycznego okresu wojny i rewolucji komunistycznej. Pisarz dociekliwie obserwuje zjawisko wojny, faszyzmu, komunizmu, jest świadkiem tragicznego losu internowanych Żydów, bombardowania Budapesztu, zaprowadzania nowych porządków przez komunistów. Márai to przede wszystkim moralista, który dokonuje refleksji nad kondycją społeczeństwa i zwraca uwagę na szczególną rolę kultury, w tym kultury czytelniczej, w wychowaniu narodu do wolności. „Dziennik”, dzięki licznym sentencjom, wrażeniom z lektur, rozważaniom, wprowadza czytelnika w świat wysokiej kultury – dziedzictwa mieszczańskiej Europy zagrożonej przez totalitaryzmy i przemiany cywilizacji technicznej. Pisarz broni świata wartości, w tym etyki chrześcijańskiej, interesuje go niepowtarzalność jednostki, rola kultury w jej życiu i w życiu społeczeństwa, dążenie do doskonałości i wolności, wiara w ład i sens pracy twórczej.

Przemysław Urbańczyk, Trudne początki Polski, Wrocław : Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2008.

Autor książki jest wybitnym archeologiem zajmującym się początkami państwa polskiego, profesorem Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. W „Trudnych początkach Polski” obala wiele mitów związanych z narodzinami naszej państwowości, podkreślając potrzebę wspólnych badań historyków i archeologów. Ustalenia Urbańczyka mogą wydawać się szokujące dla czytelnika przyzwyczajonego do ustalonej przed laty teorii powstania naszej państwowości. Archeolog odrzuca istnienie wymyślonych przez historyków plemion Polan, Wiślan, zmienia interpretację zjazdu gnieźnieńskiego. W swojej pracy obnażył polski kompleks braku źródeł o naszych początkach. Tymczasem prawda o znikomych źródłach dotyczących zarania naszej państwowości jest wręcz przerażająca.

więcej